معرفی سبک گرند استراتژی
گرند استراتژی چیه؟
سبک استراتژی همیشه بین گیمرا جزو سبک های محبوب بوده و عده زیادی درگیرش بودن ، جایگاه این سبک هیچوقت پایین نیومده و حتی به لطف موبایل به محبوبیت بیشتری هم رسیده.
استراتژی سبک گسترده ایه و زیرسبک های زیادی داره از جمله استراتژی نوبتی ، استراتژی همزمان ، دفاع از قلعه و...
یکی از زیرسبک های معروف استراتژی 4X هست (مخفف Expand Explore, Exploite, Exterminate) به معنای گسترش اکتشاف انهدام و بهره برداری) که توی این بازی ها شما باید یک امپراتوری رو مدیریت کنید. سری civilization از معروف ترین بازی های 4x هست.

گرند استراتژی هم شباهت زیادی به 4x داره ، با این تفاوت که توی این بازی ها جنبه های سیاسی و اقتصادی پیچیده تری وجود داره.
بازی فکری ریسک احتمالا یکی از اولین نمونه های این سبک بوده ، جایی که شما یک کشور رو کنترل میکنید و مدیریت این کشور و تمام تصمیماتش با شماست.
توی بازی های گرند استراتژی هم تصمیم های مهمی باید بگیرید که تاثیرات زیادی دارن و در واقع شما علاوه بر جنگ و... ، سیاست و دیپلماسی رو هم باید مدیریت کنید.
اما بازی های گرند استراتژی به شکلی که ما امروزه میشناسیم توسط شرکت پارادوکس توسعه پیدا کردن. وقتی اسم گرند استراتژی میاد تقریبا همه ما یاد crusader kings یا hearts of iron یا Victoria میفتیم ، و همه این بازی ها رو پارادوکس ساخته.
پارادوکس بازی های گرند استراتژی رو از بازی های تخته ای مثل ریسک ، وارد صنعت گیم کرد و اونها رو به شکلی مدرن توی این صنعت جا انداخت.
بازی های گرند استراتژی اونقدر محبوب نیستن به نسبت بقیه زیرشاخه های استراتژی. برای یادگیری این بازی ها شما باید زمان زیادی بذارید و حتی وقتی که بتونید به حد خوبی یاد بگیریدش ، باز هم چالش های خودش رو داره و بازی پیچیده ایه ، مثلا یک اشتباه کوچیک میتونه زحمات چند ساعت شما رو به باد ببره. روند پیشرفت توی این بازی ها هم سریع نیست و باید صبور باشید و براشون زمان بذارید.
همه اینایی که گفتم و ویژگی های بازی های گرند استراتژی هستن ، باعث میشه این سبک محبوبیت زیادی نداشته باشه چون خیلی از مردم حوصله چنین بازی هایی رو ندارن. ولی اونایی که با این سبک ارتباط میگیرن بعید میدونم دیگه گرند استراتژی رو ول کنن.
یعنی شما یا از گرند استراتژی خوشتون نمیاد ، یا کلا به دام این بازی ها میفتید و دیگه نمیتونید ولشون کنید.
اگه گزینه دوم شامل حال شما باشه قراره لذت زیادی ببرید.
با وجود اینکه بازی های استراتژی توی موبایل دارن رشد خیلی زیادی میکنن ، اما گرند استراتژی همچنان پلتفرم اصلیش کامپیوتره و با وجود اینکه نمونه هایی توی موبایل داره ساخته میشه مثل age of history ، اما pc پلتفرم اصلی برای لذت بردن از این بازی هاست و بعید میدونم این موضوع عوض بشه.
اما حالا که به طور خلاصه فهمیدیم گرند استراتژی چیه ، وقتشه که درباره بازی های مطرح این سبک صحبت کنیم.
پشت اکثر بازی های گرند استراتژی موفق پارادوکس حضور داره و قبل تر هم این اسم رو آوردم. شاید براتون سوال پیش بیاد:
پارادوکس چیه و چه بازی هایی ساخته که به این سطح از شهرت و محبوبیت رسیده؟

پارادوکس برای اینکه به یکی از غول های سبک استراتژی تبدیل بشه فراز و نشیب های زیادی رو تجربه کرده.
پارادوکس سال ۱۹۹۵ و وابسته به target game تاسیس شد. Target game بازی های رومیزی نقش آفرینی تولید میکرد و از یه جایی به بعد تصمیم گرفت وارد صنعت گیم بشه. اینجا بود که پارادوکس ایجاد شد.
اولین ماموریت پارادوکس تبدیل europa universalis به یه بازی بود. امروز توی محافل استراتژی باز ها این اسم رو زیاد میشه شنید ، سال ها بعد نسخه چهارم این سری تبدیل به یکی از موفق ترین و بهترین بازی های پارادوکس شد و حالا هم نسخه پنجمش در حال ساخته و سال ۲۰۲۵ میاد.

قبل از اینا ، europa universalis یه بازی رومیزی بود که سال ۱۹۹۳ توسط تارگت گیم منتشر شده بود. این بازی ۶ نفره توی اروپا و بازه زمانی بین ۱۴۹۲ تا ۱۷۹۲ میلادی جریان داشت و بازیکن ها میتونستن با انتخاب یک کشور ، بازی کنن و هر کشور ایونت های مخصوص به خودش رو داشت.
با وجود موفقیت های بازی رومیزی eu ، اولین ورودش به دنیای گیم خیلی جالب نبود و به موفقیت خاصی هم نرسید.
تارگت گیم درحالی که توی بحران بود اعلام ورشکستگی کرد و مدیران پارادوکس تصمیم گرفتن پارادوکس ، یک شرکت مستقل بشه.
داستان پارادوکس به عنوان یک شرکت مستقل از اینجا ، در سال ۱۹۹۹ شروع میشه. دهه ۲۰۰۰ برای پارادوکس دوران خوبی بود و پارادوکس ورود خوبی داشت. توی این دوران اولین نسخه از فرنچایز های معروفی مثل ویکتوریا hearts of iron و crusader kings منتشر میشه اما مدیران پارادوکس دنبال موفقیت های بزرگ تر و ساخت بازی های عامه پسندانه بودن که نتیجه اش هم شد ایده ساخت یه بازی مولتی پلیر شوتر.
تا اینکه مشاوری به اسم فردریک وستر (یکی از معروف ترین افراد حال حاضر پارادوکس) وارد پارادوکس شد و فهمید پارادوکس با این پتانسیلی که داره میتونه به راحتی انحصار بازار استراتژی رو داشته باشه و بهشون پیشنهاد داد به جای اینکه سعی کنید همه رو جذب کنید ، طرفدارای خاص خودتون رو جذب کنید. این همون کاری بود که پارادوکس به بهترین شکل ممکن انجامش داد و اون رو تبدیل به غول ژانر استراتژی کرد.

پارادوکس به راحتی به چنین جایگاهی نرسیده و چند بار در معرض ورشکستگی قرار گرفته ، نقطه اوج این شرکت از سال ۲۰۱۲ و با عرضه ck 2 شروع شده. برای اینکه درک کنید ck 2 چقدر به موفقیت عظیمی رسیده بود ، به این فکر کنید که طبق آماری که منتشر شده این بازی توسط هر نفر به طور میانگین ۹۹ ساعت بازی شده و بیشتر از یک میلیون نسخه ازش فروخته شد. یکی از دلایل موفقیت این بازی پشتیبانی پارادوکس بود که تا سال ۲۰۱۹ ادامه داشت و براش دی ال سی و آپدیت منتشر میکرد و بعدش هم توی استیم رایگان شد که بهتون پیشنهاد میکنم حتما امتحانش کنید
ریشه بازی های گرند استراتژی
با توجه به اینکه ریشه سبک استراتژی به بازی های رومیزی باستانی (مثل شطرنج) برمیگرده ، این قضیه برای گرند استراتژی هم صدق میکنه.
ریسک و diplomacy ، پدربزرگ بازی های گرند استراتژی هستن و از دهه ۷۰ وارد صنعت گیم شدن. سال ۱۹۷۲ بازی invasion بر اساس بازی رومیزی ریسک برای کنسول magnavox odyssey (اولین کنسول خانگی تاریخ) منتشر شد و این روند تا دهه ۸۰ هم ادامه داشت.
بازی رومیزی دیپلماسی هم یکی از بازی های خیلی الهام بخش برای گرند استراتژی بود ، همونور که معلومه این بازی روی دیپلماسی تمرکز داره و حول مذاکره ، خیانت ، اتحاد و... میچرخه. شما توی بازی یک کشور اروپایی رو انتخاب میکنید و بازی از سال ۱۹۰۱ شروع میشه. شما هر دور میتونید دستور های مختلفی بدید از جمله اینکه نیرو های نظامیتون رو جابجا کنید ، با یک کشور وارد جنگ بشید ، از متحدتون حمایت کنید یا هر چیز دیگه ای. بخش زیادی از این بازی درباره ارتباط و مذاکره با بقیه کشور ها هست و همین محبوبش کرد
نشانه های دیپلماسی رو میشه توی بازی های پارادوکس دید
حتی پارادوکس سال ۲۰۰۵ یک بازی به نام دیپلماسی هم ساخت که اولین بار بود که دیپلماسی وارد دنیای گیم شد.
دیپلماسی هنوز هم محبوبیت خودش رو حفط کرده و توی یه سری سایت ها میتونید آنلاین بازیش کنید ولی توی ایران کمتر شناخته شده.
بازی های گرند استراتژی و موبایل
اول این پست گفته بودم گرند استراتزی توی بازار موبایل خیلی مطرح نیست ولی اونجوری هم نیست که بگیم بازی خوبی در این سبک براش نیومده و یه سری بازی واقعا خوب هست ، اما به تعداد محدود.
ورود جدی بازی های استراتژی به موبایل از ۲۰۱۰ شروع شد ، وقتی که قدرت پردازشی موبایل ها بیشتر شد بازی هایی مثل Civilization revolution و Rome total war برای موبایل پورت شدن ، این بازیا چند میلیون بار دانلود شدن و باعث شد تا این پورت ها بیشتر بشه و از یه جایی به بعد بازی های استراتژی اورجینال موبایل هم اوج گرفتن.
اما شبیه ترین بازی موبایلی به گرند استراتژی واقعی و بازی های پارادوکس ، احتمالا age of history 2 و 3 باشه که پیشنهاد میکنم امتحانش کنید. البته این بازی هم ایراداتی داره ولی باز بهتر از بقیه موارده
کامیونیتی نقش زیادی توی موفقیت بازی های پارادوکس داره
ماد ها و دی ال سی هایی که برای بازی های گرند استراتژی ساخته میشه باعث میشه عمر این بازی ها بیشتر بشه و افراد بیشتری جذبش بشن.
ماد ها توسط طرفدارا ساخته میشن و بعضیاشون انقدر خوبن که تعداد خیلی زیادی پلیر جذب میکنن.
نمونه های زیادی برای این مورد هست ، مثلا ماد های ck 3 توی استیم بیشتر از ۱۰ میلیون دانلود دارن یا ماد kaisereich (چی میشد اگه آلمان جنگ جهانی اول رو برنده میشد) برای بازی hearts of iron iv یک میلیون بار دانلود شده.
خیلیا الان بازی ای مثل hoi 4 رو فقط با ماد بازی میکنن و این نشون میده این بازی ها بدون ماد میتونستن چقدر زود تر فراموش بشن.
توی این مورد باید شرکت ها از پارادوکس یاد بگیرن چون پشتیبانی فوق العاده ای از ماد ساز ها میکنه ، از سال ۲۰۰۷ و با انتشار بازی eu 3 ابزار های رسمی تولید ماد در اختیار طرفدارا قرار گرفت که باعث شد بتونن خیلی از چیزا رو تغیر بدن و ماد های دلخواه خودشون رو بسازن.

پارادوکس چون میدونه چقدر ماد ها روی زنده بودن بازیاش تاثیر دارن ماد ساز ها رو به روش های مختلف تشویق میکنه ، اونا از سال ۲۰۱۸ برنامه حمایت مالی از تیم های ماد ساز به اسم PDXCON grants رو شروع کردن و مثلا سال ۲۰۲۳ به تیم سازنده ماد kaisereich ده هزار یورو دادن و چند نفر از اونها رو استخدام کردن.
همونطور که قبلا گفتم پشتیبانی عالی پارادوکس از بازیاش دلیل موفقیت هاشه و اینم یکی از نمونه هاش هست.
آینده بازی های گرند استراتژی
میخواید بدونید آینده بازی های گرند استراتژی قراره چجوری باشه؟ pax hiatoria رو سرچ کنید ، سایتش رو باز کنید ، یک سناریو رو انتخاب کنید و توی کمتر از یک دقیقه بدون نیاز به دانلود یا نصب وارد بازی بشید.
توی pax historia هیچ چیزی ، تاکید میکنم هیچ چیزی دست شما رو نمیبنده ، هرکاری که بخواید و به فکرتون برسه میتونید بکنید ، میتونید به عنوان آلمان نازی استالین رو به یک جلسه دعوت کنید و محل جلسه رو بمباران کنید ، میتونید هر برنامه اقتصادی ای که میخواید رو اجرا کنید و...
روش بازی هم اینجوریه که فقط یک نقشه جهان وجود داره و همه چیز با هوش مصنوعی انجام میشه. یه بخشی وجود داره که میتونید هر دستوری که بخواید رو تایپ کنید ، یه بخش هم هست که میتونید با کشور های دیگه چت کنید و هوش مصنوعی همونجا در نقش اون کشور جوابتون رو میده.
بعد بزنید دور بعدی و میبینید که دستورتون اجرا شده. به هر زبانی که بخواید هم میتونید دستور بدید یا با کشور ها چت کنید.
هوش مصنوعی قبلا هم روی بازی های گرند استراتژی تاثیرات خودش رو گذاشته ولی pax historia که اخیرا منتشر شده و همه رو متحیر خودش کرده ، به طور کامل حول هوش مصنوعی میچرخه. بعید نیست در آینده نزدیک یک بازی کامل همینجوری منتشر بشه و ایرادات pax historia رو بر طرف کنه.